Willibrordus Draaft Door

Een paard voor Willibrordus

Willibrordus is voor Scholte een bekend gebouw. Als puber woonde hij enige jaren in Heiloo en volgde de middelbare school in Alkmaar. Zijn moeder werkte vele jaren als vrijwilligster bij de ‘Stichting’ en kreeg voor haar inzet een onderscheiding.

Toen in 2010 begonnen werd met de herbestemming van Willibrordus, dacht Scholte een prima plek gevonden te hebben voor het Rob Scholte Museum. Het liep uiteindelijke anders en Scholte opende bijna drie jaar geleden zijn museum in Den Helder. Het Rob Scholte Museum heeft zich krachtig ontwikkeld ondanks de tegenwerking van de gemeente. Ook het monument Willibrordus heeft zich onder de bezielde leiding van de werkgroep verder ontwikkeld tot wat we op deze dagen om ons heen kunnen zien.

De werkgroep herbestemming Willibrordus is er in geslaagd het hoofdgebouw, de kapel en het Landgoed een andere bestemming te geven. Het festival Willibrordus Draait Door markeert die transitie van gebouwen en het landgoed.

Scholte’s bijdrage aan het festival Willibrordus Draait Door is voeding voor de geest, en is tevens zijn bijdrage aan de Paardenparade. De Paardenparade is een nieuwe, semi-permanente kunst- en cultuurroute die de gemeenten Alkmaar, Bergen en Heiloo met elkaar verbindt. In de zomer van 2015 zijn de eerste kunstobjecten te zien in een cultuur- historische route door Alkmaar, pittoreske dorpen, polders en weilanden. Cultuur wordt door de overheid vaak pas serieus genomen als een outsider er geld voor oormerkt om zo de bevolking gunstig te kunnen stemmen. De parade is onderdeel van een convenant met Taqa, dat een aanzienlijk bedrag doneerde om de paarden te kunnen kopen en te laten bewerken door kunstenaars.

Scholte kreeg, net als kunstenaars Helen van Meene en David Bade, een groot plastic paard, ontworpen door de Haarlemse kunstenares Renee Bazuine, op een betonnen sokkel tot zijn beschikking, om er een kunstwerk van te maken. Bedoeling is dat het eindresultaat een vaste plek krijgt op landgoed Willibrordus.

Het gegeven paard is Scholte’s uitgangspunt, want, zoals het spreekwoord zegt, een gegeven paard kijk je niet in de bek, ofwel: je moet het ermee doen. Het is een behoorlijk lelijke, lompe en kunstige knol met een getoupeerde staart. Meer ‘My Little Pony’ in groot formaat dan een Arabisch renpaard.

In een gesprek hadden Scholte en Nico Adrichem van GGZ-NHN het over een belangrijke transitie die in de Italiaanse psychiatrie plaats vond. Bij wet werden psychiatrische ziekenhuizen gesloten, ook in Triëst. Voor de sluiting maakten de patiënten een levensgroot paard, schreven brieven met daarin hun wensen over een leven in de samenleving en deponeerden de brieven in het paard. Samen met de medewerkers van het ziekenhuis reden ze het paard Triëst binnen en veroorzaakten zodoende een verandering in het denken over psychiatrie.

Naar voorbeeld van deze sociale sculptuur is Scholte’s idee over het Paard van Willibrordus ontstaan. Scholte besloot het beeld, eigenlijk een al voltooid kunstwerk van een andere kunstenaar, te laten zoals het is. Scholte zadelt en tuigt het paardenstandbeeld op met een lederen ensemble. Precies zoals hij het, zelf geen ruiter, kent van zijn schaarse bezoeken aan maneges en concoursen hippique op de televisie: een uitrusting compleet met teugels, stijgbeugels en bit. Scholte brengt een wonderlijk contrast aan tussen het verder onbewerkte witte ‘My Little Pony’-standbeeld en de knalharde ready-made-realiteit van het tuigage. Te paard! Op het paard voor Willibrordus! Zo noemt Scholte namelijk dit gemengde resultaat: Paard voor Willibrordus! Een herkenningspunt op landgoed.

Willibrordus, dat tot symbool dient voor de overgang van het nog altijd als psychiatrisch centrum in gebruik zijnde St. Willibrordus-complex naar een nieuwe cultuur-maatschappelijke invulling.

Grote veranderingen vinden plaats in de psychiatrie: waar patiënten eerder in een parallelle wereld apart werden gehouden, wordt nu gestreefd naar het opheffen van de isolatie en probeert men het genezingsproces te laten plaatsvinden in de wereld van alledag, met het motto: ‘Beter worden doe je thuis’. Zieken genezen, patiënten worden gezond. Zij, die eerst te voet gingen, worden ridders te paard. Tijdens het festival Willibrordus Draait Door kan iedereen op het Paard voor Willibrordus van Rob Scholte plaatsnemen en zich, al dan niet in aanwezigheid van de kunstenaar, op de gevoelige plaat laten vastleggen. Een ritueel dat zich na de definitieve plaatsing van het Paard van Willibrordus nog vaak zal herhalen. Willibrordus Draaft Door!

Rob Scholte (Amsterdam, 1958) is afgestudeerd aan de Gerrit Rietveld Academie. Hij woonde onder meer in Castricum, Heiloo, Egmond en Bergen. Scholte is een beeldenmaker.

Hij ordent en plaatst beelden – uit de massamedia, uit zijn eigen omvangrijke archief – in een nieuwe context, waarmee hij die beelden van een nieuwe betekenis voorziet. Vaak vindt men in zijn werken tegenstrijdigheden en tegenstellingen die in hun nieuwe context ‘overwonnen’ worden. Zijn werkwijze is illustratief voor het postmodernisme en legt de nadruk op de permanente toestroom van beelden die ons omringen, vormen en kneden.

Thematisch zijn steeds de media, hij haalt er inspiratie uit en geeft kritiek op de manipulatie ervan. In 2013 werd een aan Rob Scholte gewijd museum geopend in Den Helder.

www.robscholtemuseum.nl